تاریخچه زبان اسپانیایی: اسپانیایی یا کاستیلی از کجا آمده است؟
طبق آمار سایت اِتنولوگ تا سال ۲۰۱۷ میلادی، زبان اسپانیایی با حدود ۴۷۰ میلیون گویشور به عنوان زبان مادری، دومین زبان پرگویشور جهان بعد از چینی ماندارین است. این عدد با احتساب گویشورانی که اسپانیایی را به عنوان زبان دوم، حرف میزنند؛ به حدود ۵۷۰ میلیون نفر میرسد. همچنین اسپانیایی در ۷۶ کشور مختلف، غیر از اسپانیا گویشور دارد؛ بنابراین اگر اسپانیایی حرف بزنید، تقریباً در تمام دنیا کسانی هستند که بتوانید با آنها صحبت کنید. لیست کشورهایی که اسپانیاییزبان هستند یا در آنها کسانی هستند که اسپانیایی حرف میزنند را هم میتوانید در همان سایت ببینید.
در مورد تاریخچه زبان اسپانیایی باید برگردیم به قرن شانزدهم که کلمه اسپانیایی (Español) به عنوان زبان رسمی اسپانیا به کار برده شد و از این لحاظ با کلمه کاستیلی (Castellano) مترادف شد. این دو کلمه هنوز هم با بسامد تقریباً برابر (در اسپانیا و دیگر کشورهای اسپانیاییزبان در آمریکای جنوبی) استفاده میشوند. هرچند که ملاحظات سیاسی همواره استفاده از اصطلاح قدیمیتر، یعنی کاستیلی را ارجح میداند چون بههرحال کشور اسپانیا زبانهای دیگری غیر از اسپانیایی هم دارد که بعضی از آنها مثل کاتالان، والنسیایی، گالیسیایی و باسکی، در استانهای خودشان زبان رسمی هستند.
رومیها در طول جنگهایی که در حدود سده سوم پیش از میلاد با کارتاژها داشتند، وارد اسپانیا شدند و از همان زمان، زبان لاتین وارد شبهجزیره ایبری شد. اما زبانهای رومیایی در واقع از قرن سیزدهم به وضوح از لاتین جدا شدند. ویژگیهای مجزای نوشتاری از همان قرن در متونی که از اسپانیایی باستان موجود است، دیده میشود و اوج این تغییرات را میتوان از قرن یازدهم ردیابی کرد؛ وقتی در امپراطوری کاستیل (که شامل لئون و گالیسیا میشد) نوشتار استانداردی بر مبنای زبان رایج طرحریزی کردند و کمکم آن را در تمام کشور گسترش دادند.
این روند بعدها در سال ۱۷۱۳ با تاسیس آکادمی سلطنتی اسپانیا یا Real Academia Española منجر به تدوین دستور زبانی برای اسپانیایی شد که دیگر بسیار شبیه به اسپانیایی امروز بود؛ زبانی که در نیمه اول قرن بیستم باز هم اندکی تغییر کرد. همچنین دایره واژگانی در اسپانیایی علیرغم داشتنِ درصد بالایی از کلماتِ لاتین، قرضگیریهای بسیاری از آلمانی گوتیک، یونانی باستان، باسکی، کاتالان، عربی و انگلیسی و در آمریکای لاتین ضمن اینها از ناهواتل و کِچوآ و دیگر زبانهای بومی در این کشورها داشته است که در اکثر موارد با قوانین ساختواژی و معنایی در اسپانیایی تطبیق پیدا کردهاند.
نویسنده: شقایق پورصالحی
تاریخ انتشار: ۱۱ ژانویه ۲۰۲۱
