تاثیر عربی بر زبان اسپانیایی: اعرابی که اسپانیا را تصرف کردند، چه کسانی بودند؟
یکی از جذابترین نکتهها درباره زبان اسپانیایی برای ما فارسیزبانان این است که ما شاید تنها کسانی هستیم که هم زبان خودمان یکی از زبانهای خانواده هند و اروپایی است و هم خواه ناخواه، واژههای زیادی از زبان عربی بلدیم و این یادگیری اسپانیایی را برای ما سادهتر میکند. ٪۸ از کلمات اسپانیایی، از زبان عربی قرضگیری شده است که بخش زیادی از آنها با حروف «اَل» یا «اَ» ـ بسته به شمسی یا قمری بودن کلمه در زبان عربی ـ ساخته میشوند.
مثل (Almohada) المخده یا همان بالشت و (Alberca) برکه؛ یا (azúcar) شکر و (Aceituna) زیتون. بخشی از این کلمات نیز «اَل» ندارند؛ مثل (Camisa) قمیص یا همان پیراهن. این میزان از تاثیرگذاری برای یک زبان اروپایی بسیار زیاد و جالب توجه است. البته به غیر از عربی، بعد از لاتین و بعضی زبانهای هند و اروپایی دیگر مانند انگلیسی، زبانهای دیگری هم هستند که تاثیر بیشتری روی اسپانیایی گذاشته باشند.
حمله اعراب به اسپانیا در زمان ولید ابن عبدالملک مروان، از اعراب بینالنهرین بود که در سده چهارم میلادی، در زمان ساسانیان ـ شاپور دوم ـ به دلایلی به خراسان کوچ داده شده بودند. بعدها، بعد از فتح ایران و نیمه شرقی بیزانس، پس از تشکیل خلافت اموی، از همان بینالنهرین و شمال حجاز به طرف آفریقا حرکت کردند و پس از فتح مصر، لیبی و مراکش، در اوایل قرن هشتم از جبلالطارق گذشتند و به جنوب اسپانیا رسیدند؛ این فتح به فرماندهی طارق ابن زیاد، در طول ۴ سال انجام شد و از آن پس، تا اوایل قرن یازدهم ـکه اسپانیا، به علت جدایی و تفرقه امیران مسلمان، در زمان جنگهای صلیبی پس گرفته شدـ مسلمانان در حدود سه قرن در جنوب اسپانیا حکومت کردند.
هنوز هم برخی از شهرها و روستاهای جنوب اسپانیا، در منطقه اَندلوسیا، نامهای عربی دارند. در این مدت، ضمن ورود و ماندگار شدن کلمات زیاد عربی، فرهنگ و معماری و حتی آشپزی اسپانیا تحت تاثیر آنچه که اعراب در طول یک قرن و در پی فتح ایران، از ایرانیان آموخته بودند؛ قرار گرفت. تا جایی که نیشکر و زعفران برای اولین بار وارد اروپا شد و غذاها به جای عسل با شکر شیرین میشدند و با ادویههای مختلف طعم میگرفتند. فرهنگ و هنر و موسیقی ایرانی هم از همان زمان، با ورود اعراب به اسپانیا رفت.
نویسنده: شقایق پورصالحی
تاریخ انتشار: ۴ نوامبر ۲۰۲۱
